Najważniejsza zasada: Najpierw zaprojektuj działania i ruch wewnątrz. Dopiero potem narysuj wokół nich bryłę hali.
Skorzystaj ze strony projekt hali prefabrykowanej, aby krok po kroku przekształcić te wymagania funkcjonalne w pierwszy widoczny wariant.
Szybkie odpowiedzi
Jak określić wymagany rozmiar hali?
Zsumuj miejsce potrzebne na wyposażenie, operatorów, obsługę serwisową, transport wewnętrzny, bezpieczne trasy i zaplecze. Następnie sprawdź teren wokół obiektu i uwzględnij rozsądny zapas na zmiany; sam obrys maszyn lub magazynowania nie wystarczy.
Jak wybrać szerokość i wysokość użytkową?
Oprzyj szerokość na strefach pracy, ciągach komunikacyjnych i układzie konstrukcyjnym. Wysokość użytkową określ pod najniższą przeszkodą, uwzględniając regały, wyposażenie, pojazdy, instalacje i ewentualną suwnicę.
Ile miejsca wymagają bramy i transport wewnętrzny?
Nie ma jednej wartości odpowiedniej dla każdego rodzaju użytkowania. Pokaż w całości największy pojazd wraz z dojazdem, przestrzenią do skrętu, miejscem oczekiwania i strefą załadunku; wymagane bezpieczne wymiary muszą następnie zostać sprawdzone w ramach projektu transportowego i projektu ochrony przeciwpożarowej.
Zacznij od prostego schematu sposobu użytkowania
Wypisz, co wjeżdża lub trafia do hali, co dzieje się wewnątrz i co z niej wychodzi. W magazynie może to być przyjęcie, kontrola, składowanie, kompletacja i wysyłka. W obiekcie usługowym może to być przyjazd pojazdu, diagnostyka, naprawa, magazyn części i przekazanie klientowi.
Narysuj poszczególne działania jako prostokąty. Zaznacz między nimi:
- ruch ludzi,
- ruch pojazdów i sprzętu transportowego,
- trasę materiałów lub produktów,
- strefy oczekiwania i tymczasowego składowania,
- dostęp serwisowy do wyposażenia,
- trasę odpadów i opakowań zwrotnych.
Nie musi to być rysunek techniczny. Celem jest ujawnienie zbędnych skrzyżowań tras i pominiętych obszarów.
Rozróżnij powierzchnię użytkową od przestrzeni komunikacyjnej
Maszyna, regał lub pojazd zajmuje tylko część potrzebnej przestrzeni. Wokół musi pozostać miejsce dla operatorów, obsługi serwisowej, otwierania, transportu i bezpiecznego przejścia.
W początkowym projekcie uwzględnij:
- rzeczywiste wymiary wyposażenia,
- przestrzeń roboczą i serwisową zalecaną przez producenta,
- korytarze transportowe,
- ciągi piesze,
- słupy i inne elementy konstrukcyjne,
- instalacje, elementy ochronne i oddzielenie poszczególnych działań,
- zapas na rzeczywiste niedokładności i zmiany.
Konkretne bezpieczne odległości muszą zostać określone przez właściwych specjalistów zgodnie ze sposobem użytkowania i obowiązującymi przepisami. Wstępna koncepcja powinna przede wszystkim zadbać o to, aby potrzeba ta nie została pominięta.
Jak myśleć o długości i szerokości
Szerokość często wynika z połączenia stref pracy, ciągów komunikacyjnych i układu konstrukcyjnego. Długość można czasem łatwiej dostosować do liczby powtarzalnych ram lub przyszłej rozbudowy. Nie jest to jednak zasada uniwersalna.
Podczas porównywania wariantów zapytaj:
- Gdzie znajdą się słupy i czy będą utrudniać pracę?
- Czy halę można rozbudować bez przenoszenia głównego wejścia lub instalacji?
- Czy lepsza będzie jedna duża, niepodzielona przestrzeń, czy kilka funkcjonalnie oddzielonych obszarów?
- Czy długie trasy niepotrzebnie spowolnią transport wewnętrzny?
- Czy wokół hali będzie wystarczająco dużo miejsca na dojazd i obsługę serwisową?
Wypróbuj co najmniej dwa warianty. Mniejszy obrys nie musi oznaczać lepszego funkcjonowania, a większa hala nie musi oznaczać większej użytecznej pojemności.
Wysokość użytkowa to nie to samo co wysokość obiektu
Dla użytkowania najważniejszy jest wolny prześwit, czyli wysokość użytkowa pod najniższą przeszkodą. Konstrukcja dachu, instalacje, oświetlenie, wentylacja lub suwnica mogą ograniczać część wysokości.
Sprawdź w szczególności:
- wysokość najwyższego regału lub urządzenia,
- wysokość podnoszenia sprzętu transportowego,
- miejsce nad wyposażeniem potrzebne do obsługi serwisowej,
- ewentualną suwnicę i jej obszar pracy,
- instalacje prowadzone pod dachem,
- wymagania dotyczące światła dziennego i oddymiania,
- wysokość bram i sposób ich otwierania.
W koncepcji wstępnej podaj wymaganą wysokość użytkową, a nie tylko zewnętrzną wysokość do kalenicy.
Bramy wyznaczają ruch
Źle rozmieszczone bramy mogą osłabić funkcjonowanie hali, która poza tym ma wystarczający rozmiar. Przed bramą narysuj cały pojazd, przestrzeń potrzebną do skrętu oraz obszar, w którym może oczekiwać bez blokowania pracy.
Rozważ:
- czy przyjęcie i wysyłka powinny być rozdzielone,
- czy bramy mogą się otwierać, gdy pojazd stoi zaparkowany,
- jak zostanie oddzielony dostęp pieszy,
- gdzie zatrzyma się pojazd, gdzie będzie rampa załadunkowa i czy potrzebny jest mostek przeładunkowy,
- czy wewnętrzna trasa przecina stanowiska pracy,
- jak największe planowane urządzenie dostanie się do hali.
Zaplecze to nie jest pozostała przestrzeń
Biura, szatnie, toalety, pomieszczenia techniczne i pomieszczenia porządkowe mają własne powiązania ze sposobem użytkowania. Jeśli dodaje się je na końcu, często blokują naturalne trasy lub zajmują miejsce przeznaczone na rozbudowę.
Zdecyduj, co musi znajdować się wewnątrz hali, co można dołączyć jako oddzielną część, a co może znaleźć się poza głównym obiektem. Dokładne wymagania higieniczne, ochrony przeciwpożarowej i dostępności musi następnie sprawdzić projektant.
Uwzględnij działkę i kolejny etap
Obrysu hali nie można projektować bez uwzględnienia otoczenia. Potrzebujesz dojazdu, dostępu dla straży pożarnej, parkingu, miejsca na transport wewnętrzny, przyłączy mediów, gospodarki wodnej oraz wymaganych odległości od granic i sąsiednich obiektów.
Narysuj przyszłą rozbudowę na wstępnym planie zagospodarowania działki. Jeśli to możliwe, nie umieszczaj na jej trasie głównego przyłącza mediów, urządzenia retencyjnego ani jedynego wjazdu. Zapas nie musi oznaczać od razu wybudowanej, lecz niewykorzystanej powierzchni. Może oznaczać przemyślane rozmieszczenie obiektu i konstrukcji.
Pytania do sprawdzenia przed potwierdzeniem wymiarów
- Czy wyposażenie zmieści się wewnątrz wraz z przestrzenią roboczą i serwisową?
- Czy ruch pieszy i ruch pojazdów są rozdzielone tam, gdzie jest to konieczne?
- Czy największy pojazd może dojechać, zawrócić i wyjechać?
- Czy wysokość użytkowa jest podana pod najniższą przeszkodą w gotowym obiekcie?
- Czy bramy mają odpowiedni rozmiar i wystarczająco dużo miejsca przed nimi?
- Czy uwzględniono zaplecze, pomieszczenia techniczne i odpady?
- Czy znamy prawdopodobny kierunek rozbudowy?
- Czy nierozstrzygnięte kwestie są wyraźnie oznaczone?
Od szkicu roboczego do sprawdzonego wariantu
Zacznij od prostego szkicu i modelu najbliższego Twojemu sposobowi użytkowania. W Studiu możesz porównać kilka wariantów wymiarowych. Wraz ze współpracownikami możesz już krok po kroku przeanalizować typowy dzień pracy.
Wykorzystaj wynik jako założenia dla projektanta, a nie jako ostateczny rysunek techniczny. Artykuł Koncepcja hali a dokumentacja projektowa wyjaśnia różnicę między tymi dokumentami.
